Cách nhận biết, trồng và chăm sóc lan Cù Lao Minh (Christensonia Vietnamica)

Lan Cù Lao Minh: Nguồn gốc, nhận biết & cách chăm sóc (2022)

Lan Cù Lao Minh hay lan Bạch Môi là giống phong lan đặc hữu của Việt Nam. Giống lan này không chỉ thân lá xinh xắn, dễ thương, mà mặt hoa cũng vô cùng quyến rũ.

Ngoài ra hương hoa của chúng cũng rất đặc biệt và không phải ai cũng biết cách thưởng thức.

Vậy nên, không khó hiểu hiểu khi giống lan này, xứng đáng là 1 trong 3 giống lan đặc hữu đáng trồng nhất.

Hiện nay giá lan Cù Lao Minh Rừng vô cùng đắt đỏ. Và đang bên bờ bị tuyệt chủng, vì bị khai thác quá đà..

Nếu bạn may mắn được sở hữu giống lan này. Hãy chăm sóc chúng thật tốt, để không bị mất đi 1 giống lan quý nhé!

Dưới đây là kinh nghiệm, nuôi trồng và chăm sóc lan Cù Lao Minh. Mà Nghiện Lan muốn chia sẻ đến quý bạn đọc.

Nguồn gốc, đặc điểm lan Cù Lao Minh

nguồn gốc, đặc điểm lan Cù Lao Minh
Cù Lao Minh, hay Bạch Môi (phần môi trắng), có tên khoa học là Christensonia Vietnamica.

Chúng được nhà khoa học Jiri Haager người Tiệp Khắc phát hiện đầu tiên năm 1993, tại vùng núi Chúa, tỉnh Ninh Thuận.

Phong lan Cù Lao Minh thường sinh sống, phát triển ở những cánh rừng khô và thấp.

Các cánh rừng có độ cao dưới 700 là khu vực ưa thích sống của chúng. Ở một số nơi tương tự như thảo nguyên, người ta cũng bắt gặp chúng, nhưng không nhiều.

Các tỉnh có Cù Lao Minh sinh sống phổ biến là: Ninh Thuận, Khánh Hòa, Phú Yên, Đắk Lắk, Gia Lai.

Gần đây, Cù Lao Minh được người Thái Lan đem về nhân giống. Họ nuôi cấy mô và cho ra lan “Cù Lao Minh Thái” với mặt bông to và sai hoa hơn.

Tuy nhiên, tính trong tự nhiên, thì Việt Nam vẫn là quốc gia duy nhất có được dòng lan này.

Thời điểm ra hoa của phong lan Cù Lao Minh

thời điểm ra hoa của phong lan Cù Lao Minh

Cù Lao Minh là giống lan theo mùa nên chúng nở hoa theo mùa. Thời điểm cây nở rộ hoa phổ biến là vào khoảng tháng 7 – 9 dương lịch.

Tuy nhiên, nếu chăm sóc tốt, một năm có thể cho ra hoa tới 2 lần. Cả 2 lần nở hoa đều bắt đầu từ hè cho đến cuối thu.

Hoa của chúng rất đặc biệt, khi tỏa hương theo khung giờ. Có nghĩa là: không phải lúc nào bạn cũng có thể thưởng thức được hương thơm của chúng.

Thời điểm bạn cảm nhận rõ nhất, hương thơm của lan Cù Lao Minh là vào giữa trưa. Từ 12h – 13h chiều, lúc đó túi phấn của hoa sẽ mở rộng nhất.

Giờ này cũng là giờ cơm nước và nghỉ ngơi của chúng ta, khi vừa trải qua một buổi sáng làm việc mệt mỏi.

Bạn thử tưởng tượng: ăn cơm xong, mắc võng hoặc ghế xếp ra vườn ngắm hoa. Nghỉ trưa cùng với hương thơm thanh khiết, nhẹ nhàng của Cù Lao Minh…Thì còn gì khoan thai hơn nữa?

Rất thú vị đúng không nào!

Cách nhận biết lan Cù Lao Minh qua thân lá

cách nhận biết lan Christensonia Vietnamica qua thân lá

Thoạt đầu, nếu bạn mới nhìn thấy Cù Lao Minh (khi chúng chưa ra hoa). Thì bạn rất dễ bị nhầm lẫn với lan Phượng Vỹ, hay lan Hoàng Yến.

Ngay cả mình, cũng từng có sự nhầm lẫn đó!

Tuy nhiên, nếu để ý kỹ, bạn hoàn toàn có thể nhận biết được chúng, qua quan sát thân – lá:

  • Lá của Cù Lao Minh nhỏ nhưng rất cứng và bóng sáp.
  • Mỗi chiếc lá có kích thước chỉ bằng khoảng ngón tay út. Chúng mọc sole và có rãnh sâu như lòng máng ở giữa phiến lá.
  • Đỉnh lá thường được xẻ thùy nhưng không đều và có góc hơi cong tròn rất đặc trưng.
  • Thân của chúng thường khẳng khiu, vươn thẳng có kích thước nhỏ nhắn. Khi chúng trưởng thành, cao khoảng 20 – 30 cm, là đã có thể ra hoa.

Cách nhận biết lan Cù Lao Minh qua hoa

Cách nhận biết phong lan Christensonia Vietnamica qua hoa

Mặt hoa Cù Lao Minh cũng chính là điểm cuốn hút, khiến người thưởng thức say mê loài hoa này.

Nhìn trực diện, hoa Cù Lao Minh tữ như một thiếu nữ đang nhảy múa với bộ chân váy trắng; hay một con chim rừng đang vỗ cánh bay..

Nụ hoa của Cù Lao Minh có màu xanh và kéo dài phía sau như phễu đáy. Mỗi ngồng hoa thường có từ 4 – 6 bông.

Khi được chăm sóc tốt, mỗi ngồng có thể đạt từ 8 – 10 bông. Mỗi hoa có đường kính khoảng 3 – 3,5 cm. Khi hoa nở, phía môi hoa có màu trắng xòe theo hình cánh quạt rất đặc trưng.

Đó cũng là điểm đặc biệt trong khuôn bông của dòng lan này!

Hoa Cù Lao Minh có màu xanh cốm làm chủ đạo, một màu sắc không có gì là lạ đối với những loại hoa lan công nghiệp, khi được các nhà lai tạo làm ra.

Nhưng đối với một loài lan rừng, xuất thân từ tự nhiên thì cực kỳ hiếm. Rất khó tìm một loài lan rừng nào, có được màu sắc như của Cù Lao Minh.

Cách trồng lan Cù Lao Minh đơn giản, dễ thực hiện

cách trồng lan Cù Lao Minh đơn giản

Cù Lao Minh là mộ loại lan rừng không kén người chơi, chúng khá dễ trồng. Mặc dù chúng được tìm thấy ở các cánh rừng ở Miền Trung, Tây Nguyên. Nhưng hầu như, kiểu khí hậu nào, chúng cũng có thể thích nghi được.

Hơn nữa, giá thành để sở hữu Cù Lao Minh cũng không quá đắt đỏ. Nên rất đáng để bạn bỏ tiền nhằm bổ sung vào bộ sưu tập trong vườn lan nhà mình.

Nếu bạn theo dõi thường xuyên những bài viết về lan của mình. Bạn sẽ dễ dàng nhận ra: mình thường trồng lan bằng chậu đất nung (vì tính phổ biến, dễ tìm).

Tuy nhiên, vì Cù Lao Minh là dòng lan đơn thân, không mọc theo khóm. Cùng với đó, bộ rễ khi đã ổn định rất nhanh phát triển um tùm, chằng chịt.

Nên, mình nhận thấy: trồng lan Cù Lao Minh bằng chậu đất nung sẽ không gọn, gây gò bó và giảm tính thẩm mỹ của chậu lan.

Vậy nên, đối với dòng lan Cù Lao Minh, mình xin được chia sẻ cách trồng bằng giá thể gỗ lũa.

Có thể bạn đã biết?

Gỗ lũa là phần lõi của các cây cổ thụ lâu năm sau khi chết, chúng rất cứng và không bị mối mọt, cũng như tác động của các điều kiện thời tiết.

Xem thêm: các loại giá thể trồng lan rất tốt khác, nếu bạn chưa biết!!!

Mình thấy trồng lan trên gỗ lũa làm tăng tính nghệ thuật cũng như giá trị của lan – trông rất ‘’tình’’.

Và thật ra gỗ lũa cũng không quá đắt như mọi người thường nghĩ.  Mình thấy đặt mua trên mạng khá là rẻ, chỉ dao động vài trăm nghìn thôi.

Tuỳ vào điều kiện mà bạn lựa chọn cho cho mình loại gỗ lũa phù hợp nhất nhé!

Ưu và nhược điểm của việc trồng lan trên gỗ lũa

Giá thể phù hợp để trồng Christensonia Vietnamica

Trước khi đến với cách trồng, mình sẽ chia sẻ thêm, những ưu điểm và nhược điểm của gỗ lũa trong việc trồng lan.

Để bạn nắm thêm được những kiến thức, đặc tính của loại giá thể đặc biệt này!

Về ưu điểm

  • Chắc chắn, bền bỉ với thời gian, là loại giá thể đặc biệt thích hợp với lan rừng với môi trường sống tự nhiên.
  • Đa dạng, phong phú về hình dáng, tăng tính nghệ thuật cũng như giá trị khi ghép lan rừng.
  • Hầu như không bị nấm trắng, nấm hạt cải… và hạn chế gần như tối đa sự gây hại của các loại côn trùng như: ốc, sên,…
  • Đặc biệt vượt trội hơn các loại giá thể khác là rất ít khi bị đọng muối.

Về nhược điểm

  • Bạn phải đảm bảo độ vững chắc của dàn lan, vì gỗ lũa sẽ có sức nặng hơn các loại lan khác.
  • Tưới nước và bón phân nhiều hơn các loại giá thể khác.

Ngoài ra, bạn nên lưu ý một điểm là: không phải loại lũa nào cũng có thể ghép lan tốt được. Điển hình như: thông; xá xị; dầu…

Tóm lại, những loại lũa chứa tinh dầu, hoặc mùi thơm nồng nặc thì cây lan khó phát triển, rễ lan trơn không bám được.

Xử lý lũa trước khi ghép lan

xử lý giá thể gỗ lũa trước khi trồng lan Christensonia Vietnamica

Mặc dù, lũa là loại giá thể với ưu điểm chống chịu lại các loại bệnh gây hại cho lan, nhưng khi được bạn mua hay sưu tầm về…

… vẫn cần phải qua bước xử lý để đảm bảo an toàn, tạo điều kiện phát triển cho lan một cách tốt nhất.

Đầu tiên, bạn dùng bàn chải sắt, chà sạch lớp bùn đất và bụi bẩn bám vào thân lũa, sau đó ngâm với nước vôi trong. Thời gian ngâm là từ 3 – 5 ngày.

Mục đích là để rửa trôi các chất độc một lần nữa. Cuối cùng, sau thời gian ngâm, bạn rửa lại tiếp một lần với nước sạch, rồi đem đi phơi khô.

Lúc này, bạn hoàn toàn yên tâm để ghép lan lên được rồi đấy!

Xử lý lan giống

xử lý cây giống Cù Lao Minh trước khi ghép lên giá thể

Loại lan nào cũng vậy, sau khi bạn đặt mua được trên mạng về, việc đầu tiên bạn cần làm, đó là xử lý lan giống.

Vì giống lan Cù Lao Minh là loại đơn thân, nên chúng sẽ có từng thân riêng lẻ. Khi bạn mua về sẽ không mất công sức để tách ra giống như các loại lan đa thân mọc theo khóm.

Việc này, cũng giúp cho việc ghép lan của chúng ta dễ dàng hơn. Công đoạn ghép như sau:

  • Bước 1: Đầu tiên, bạn khử trùng dụng cụ cắt bằng cồn, rồi tiến hành cắt tỉa những rễ lan bị già, bị gãy trong quá trình di chuyển.
  • Bước 2: Tiếp đến bạn phun số lan trên với Physan 20 với tỉ lệ 1ml/1 lít nước. Sau đó, để lan vào nơi thoáng mát, tránh nước, tránh ẩm mốc để cây lành vết thương.

Sau khoảng thời gian 3 – 5 ngày, là chúng ta có thể đem lan ra trồng được rồi.

Ghép lan Cù Lao Minh lên gỗ lũa đúng cách

cách ghép cây giống Cù Lao Minh lên giá thể gỗ lũa

Vì thời gian đầu cây lan chưa thể bám rễ ngay vào gỗ. Nên chúng ta cần một số dụng cụ để cố định cây lan vào giá thể.

Các dụng cụ sẽ gồm:

  • Súng bắn ghim gỗ (loại này dùng ghim tự lực, bạn có thể bắn lên bề mặt gỗ lũa rất dễ dàng)
  • 1 cuộn dây đồng

Thực hiện ghép:

  • Bước 1: Dùng máy bắn ghim cố định một đầu dây vào vị trí lũa bạn muốn ghép lan.
  • Bước 2: Để một ít dớn mềm lên vị trí trồng lan, sau đó đặt lan lên trên miếng dớn. Bước này bạn lưu ý quan sát lan có mắt ngủ hay không? Nếu có, thì phải đặt làm sao để mắt ngủ hướng ra ngoài, để chúng còn phát triển, tránh để úp mặt vào trong thân gỗ.
  • Bước 3: Dùng dây đồng đã cố định ở bước 1, kéo qua thân lan, tiếp tục dùng súng bắn ghim cố định đầu dây còn lại. Bạn cứ cố định như vậy, miễn sao lan sau khi ghép chắc chắn, không còn xê dịch được nữa, là coi như hoàn tất. Tiếp tục làm như vậy đối với những vị trí khác trên thân gỗ lũa.

Những cây Cù Lao Minh mới trồng thì bạn chỉ cần tưới phun sương thôi. Sau tầm 3 – 5 ngày, thì bạn tiến hành kích rễ cho lan.

Cách kích rễ cho lan Cù Lao Minh:

  • Sử dụng hỗn hợp Atonik (1ml) + B1 (1ml) + Acroots (1ml) hòa chung 1 lít nước để phun kích rễ.
  • Phun định kỳ. 7 – 10 ngày/lần. Thời điểm phun thích hợp nhất là buổi sáng sớm hoặc chiều tối.

Ngoài công dụng kích rễ, các loại thuốc trên còn giúp cây lan đâm chồi đẻ nhánh nhanh,… cũng như khả năng chống chịu, giúp lan phát triển khỏe mạnh.

Kỹ thuật chăm sóc lan Cù Lao Minh hiệu quả

kỹ thuật chăm sóc hoa lan Cù Lao Minh

Cù Lao Minh là loài lan không chịu được ẩm độ cao vì rất dễ bị úng. Chúng đặc biệt ưa thích ánh sáng tán xạ và cần độ thông thoáng.

Khi đưa được đưa từ rừng về, chúng ít nhiều cũng sẽ bị “suy” do thay đổi môi trường. Vậy nên, bạn cần nắm rõ khí hậu tại địa bàn để có sự điều chỉnh thích hợp cho cây.

Mặc dù Cù Lao Minh phù hợp với đa phần điều kiện khí hậu trên cả nước. Tuy nhiên, tùy vào vùng miền mà chúng sẽ có cách chăm sóc khác nhau. Cụ thể như:

Cách chăm đối với Miền Bắc và Bắc Trung Bộ

Vào mùa hè, khí hậu ở khu vực này rất nóng bức, với nền nhiệt độ cao. Bạn cần phải giữ được độ ẩm đều, liên tục cho lan, tránh làm cây khô héo, để cây khỏe và phát triển mạnh.

Chỉ tưới đủ và không tưới quá nhé! Vào ngày quá oi bức thì ngày tưới 2 lần, vào buổi sáng và buổi chiều.

Ngoài ra, bạn tự điều chỉnh số lần tưới dựa trên điều kiện thời tiết bên ngoài. Nếu trời mưa thì không cần phải tưới lại. Miễn sao, đảm bảo cây không thiếu nước và cũng không để cây bị úng.

Vào mùa thu đông, khi trời bắt đầu chuyển lạnh. Lúc này, khí hậu sẽ khô, bạn tưới nước ít lại. Tốt nhất là khoảng 2 – 3 ngày, tới một lần.

Cách chăm đối với Miền Nam, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên

Ở những khu vực này, khí hậu với nền nhiệt độ cao với hai mùa mưa nắng rõ rệt.

Nhiệt độ quanh năm ấm áp, trung bình từ 25 – 32 độ C, nên cách chăm sóc cũng sẽ khác hơn so với ở các tỉnh Miền Bắc:

  • Khoảng tháng 5 – tháng 11, sẽ là mùa mưa. Bạn canh nếu ngày nào mưa thì không cần tưới cho lan, chỉ tưới vào những ngày nắng nóng. Tưới 1 ngày 1 lần là đủ.
  • Từ tháng 12 – tháng 4. Trời ngừng mưa, lúc này khí hậu sẽ trở nên hanh khô và nắng nóng, với nền nhiệt rất cao. Thì bạn tăng lượng nước tưới cho lan nhé, tưới 1 – 2 lần/ngày.

Ngoài ra, nếu bạn có điều kiện thì làm một giàn lan có tấm lưới đen phủ phía trên. Đó sẽ là môi trường tuyệt vời của không chỉ đối với dòng Cù Lao Minh, mà còn nhiều loại lan khác nữa đấy!

Cách bón phân cho lan Cù Lao Minh theo từng giai đoạn phát triển

quy trình bón phân cho Cù Lao Minh theo từng giai đoạn phát triển

Theo mình, đối với lan rừng thì nên hạn chế sự tác động của phân thuốc, không nên dùng nhiều quá.

Để chúng phát triển tự nhiên theo đúng cái cách chúng từng sinh tồn, thì cái hồn của hoa sẽ đẹp hơn.

Vì bản thân chúng sinh sống trường tồn trong rừng, làm gì có tí phân nào, mà chúng vẫn sinh trưởng, phát triển mạnh mẽ đấy thôi.

Mình thì chỉ dùng phân dê, cho vào bọc rồi cho chúng lên lũa. Sau đó cố định lại, miễn là k mất tính thẩm mĩ của lan.

Cứ 6 tháng, mình sẽ thay túi phân ở trên một lần, kết quả cho thấy: Cù Lao Minh vẫn cho ra hoa và phát triển rất tốt.

Tuy nhiên, bạn nên lưu ý là chỉ bón phân dê khi lan đã trưởng thành thôi nhé!

Mặc dù vậy, chúng ta cũng không thể phủ nhận được tác dụng của các loại phân hoá học đối với cây phong lan.

Nên mình sẽ hướng dẫn các bạn cách bón phân với liều lượng vừa phải mà vẫn đảm bảo chất lượng cho cây.

Giai đoạn sau khi ghép

Ngoài việc phun B1, Atonik và Acroots như mình hướng dẫn ở phần trên, bạn bổ sung thêm cho mình phân NPK 30 – 10 – 10 + TE, với liều lượng 1 – 2 g/1 lít nước.

NPK 30 – 10 – 10 có chứa hàm lượng đạm cao, giúp cây sinh trưởng mạnh, giúp lan phát triển thân lá, đẻ nhiều nhánh, mập mạp.

Cách phun:

Bạn phun đều lên cả thân và lá, định kỳ 7 – 10 ngày/lần. Thời điểm phun thích hợp nhất là buổi sáng hoặc chiều tối.

Giai đoạn đón hoa

bón phân hỗ trợ kích hoa cho Cù Lao Minh từ trước 1-2 tháng
bón phân hỗ trợ kích hoa cho Cù Lao Minh từ trước 1-2 tháng đến khi cây ra ngồng hoa thì nên dừng hẳn

Lúc này, cây đã chuẩn bị cho ra hoa, thì bạn chuyển qua bón phân có hàm lượng lân cao như 10 – 50 – 10. Liều lượng phù hợp là 1g/1ml nước.

Chúng sẽ giúp tăng cường phân hoá mầm hoa, ra nhiều hoa hơn. Bạn cũng bón định kỳ 7 – 10 ngày/ lần.

Thời gian ra hoa của Cù Lao Minh thường sẽ là từ tháng 7 – 10, thì trước đó vào tháng 6 bạn tiến hành phun, đến khi lan ra ngồng hoa thì dừng không bón nữa.

Giai đoạn sau khi hoa tàn

Sau khi hoa đã tàn, bạn cắt ngồng hoa đi, rồi bổ sung thêm NPK 20 – 20 – 20 với liều lượng loãng một chút, 1g/1,5l nước là xong.

Và đó cũng là những chia sẻ cuối cùng của mình lan Cù Lao Minh!!!

Với bài viết lần này, mình biết là cách trồng trên gỗ lũa sẽ là một ‘’thử thách’’ không dễ dàng đối với những người mới.

Giá thành để mua gỗ lũa cũng không rẻ như các loại giá thể khác, tuy nhiên bạn hãy trồng thử và cảm nhận đi.

Mình tin rằng, thành quả chúng ta thu về sẽ rất xứng đáng, khiến việc trồng lan không chỉ còn ‘’cho vui’’, mà còn để thưởng thức như một tác phẩm nghệ thuật, do chính mình kiến tạo nên.

Hiện nay, số lượng lan Cù Lao Minh trong tự nhiên không còn nhiều, do bị khai thác quá mức, đa phần đều là lan đã được các nhà vườn thuần.

Điều đáng buồn hơn là: người Thái đang kiếm tiền, trên chính loài lan đặc hữu của chúng ta. Trong khi nhiều người, lại không biết đến Việt Nam mình có một loài lan đặc biệt như vậy.

Vì thế, hãy cùng mình lan tỏa bài viết này đến với nhiều người hơn. Chúng ta hãy chung tay bảo tồn và duy trì loại lan quý giá này!

Hãy chia sẻ bài viết này giúp mình nhé:

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Có thể bạn sẽ thích...

Kiến thức hoa lan

cách trồng và chăm sóc lan Kiều (phong lan Thủy Tiên)

Lan Kiều: 6 giống đẹp hút hồn & cách chăm ra hoa đúng Tết

Lan Kiều hay phong lan Thủy Tiên là loại lan đẹp, có sức sống mạnh và dễ trồng. Thế nên, loại lan này được rất nhiều người chọn để tô điểm cho khuôn viên gia đình. Ngoài ra, lan Kiều có chi phí cây giống rất “bình dân” và lại nở hoa vào mùa xuân.

Cách nhân giống lan Đai Châu, Nghinh Xuân, Ngọc Điểm hiệu quả

Cách nhân giống lan Đai Châu đơn giản, hiệu quả (2022)

Gần dịp Tết đến xuân về, trong những vườn lan của mỗi người chơi lan sẽ có nhiều loại lan khoe sắc. Trong số đó, sẽ rất thiếu sót nếu như không nhắc đến dòng lan Đai Châu đầy màu sắc và hương thơm. Lan Đai Châu với đặc tính ra hoa vào mùa xuân.

cách trồng và chăm sóc lan Thiên Nga đơn giản, hiệu quả

Lan Thiên Nga: Cách trồng, chăm sóc đơn giản, hiệu quả nhất

Hoa lan Thiên Nga được đánh là một trong những giống lan ngoại, đáng đồng tiền bát gạo cho cả người bán và người chơi. Giống lan này không chỉ có bông đẹp mà còn nở rất đều đặn (tới 3 lần trong năm nếu chăm sóc tốt). Ngoài ra, hương hoa của lan Thiên

Scroll to Top