cách nhận biết, nhân giống và chăm sóc lan Cẩm Cù (Hoya) đơn giản nhất

Lan Cẩm Cù: Nhận biết, nhân giống, cách trồng & chăm sóc

Lan Cẩm Cù là cây hoa cảnh không còn quá xa lạ trong cuộc sống thường nhật của chúng ta.

Loài hoa này không chỉ dễ dàng nhân giống và chăm sóc. Mà hương hoa của nó cũng vô cùng quyến rũ.

Ngoài ra, nó còn có rất nhiều công dụng bất ngờ trong đời sống thường nhật mà nhiều người chưa biết tới.

Hiện nay, giá lan Cẩm Cù ở khoảng 90.000 – 125.000đ/ 1 chậu. Đây là mức giá rất bình dân. Nên đây là cơ hội rất tốt để bạn có thể mua về trồng trong khuôn viên gia đình.

Nếu bạn đang cần 1 bài viết chi tiết về cách trồng và chăm sóc lan Cẩm Cù. Thì đây là bài viết chia sẻ rất chân tình mà Nghiện Lan muốn gửi đến quý bạn đọc.

Nguồn gốc ít người biết đến của lan Cẩm Cù

nguồn gốc của lan Cẩm Cù
Trên thế giới, Cẩm Cù có hơn 500 loài khác nhau, phân bố phổ biến ở Đông Á và Australia.

Chúng có tên khoa học thông dụng là “Hoya”. Và được gọi bằng nhiều tên khác nhau như: waxplant, wax vine, wax flower, porcelain flower,..

Tuy nhiên, tên gọi phổ biến và ngắn gọn nhất vẫn là “Hoya”.

Đây là tên gọi được đặt bởi nhà thực vật học nổi tiếng Robert Brown.

Ông đặt tên này để tưởng nhớ đến Thomas Hoy – người có công phát hiện và nuôi trồng loài này.

Tại Việt Nam, lan Cẩm Cù phân bố rộng không thua kém gì các loại lan thông dụng như: Long tu, Tam Bảo Sắc, Phi Điệp,…

Tuy nhiên, Cẩm Cù rừng xuất hiện nhiều hơn cả, là ở khu vực Tây Bắc, Tây Nguyên và Tây Ninh.

Có một sự thật mà bạn và nhiều người có thể chưa biết ! Đó là:

  • Mặc dù được nhiều người gọi là “phong lan Cẩm Cù”. Thế nhưng, chúng lại thuộc họ Thiên Lý hay họ La Bố Ma (Apocynaceae) mà không phải họ Orchidaceae.
  • Ngoài ra, thay vì gọi là “Cẩm Cù”, bạn cũng có thể gọi chúng bằng các tên thông dụng sau: lan Cầu Lông, lan Cau, lan Sao, lan Anh Đào, lan Trái Tim Tình Nhân,…
lan Cẩm Cù thuộc họ Thiên lý hoặc họ La Ma Bố
Lan Cẩm Cù thuộc họ Thiên lý mà không phải họ Orchidaceae

Các giống lan Cẩm Cù đẹp tại Việt Nam

Hiện nay, rất nhiều giống lan Cẩm Cù được các nhà vườn nhập từ nước ngoài về để nhân giống.

Thế nên, rất khó để phân loại đầy đủ và chính xác loại lan này.

Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của mình thì có thể thấy các loại phổ biến như sau.

Lan Cẩm Cù lá trái tim (Hoya Kerrii)

Giống Hoya Kerrii được yêu thích nhất tại Việt Nam so với các dòng Hoya khác
Lan Cẩm Cù lá trái tim được yêu thích nhất tại Việt Nam so với các giống Hoya khác

Đây là dòng lan Cẩm Cù rừng được trồng, và làm quà tặng nhiều nhất hiện nay.

Chúng có được yêu thích vì có lá cây hình trái tim độc đáo, và khá dễ chăm sóc.

Ngoài ra, giá mua lan Cẩm Cù lá trái tim rất “bình dân”. Chỉ với 150.000đ – 200.000đ, là bạn đã có 1 chậu nho nhỏ, xinh xinh nên rất hút hàng.

Lan Cẩm Cù kiểu lá đa (Hoya Carnosa)

Hoya Carnosa cũng rất phổ biến và được yêu thích ở Việt Nam
lan Cẩm Cù lá đa cũng phổ biến không kém Cẩm Cù lá trái tim

Đây là nhóm Cẩm Cù được trồng và làm quà tặng phổ biến thứ 2. Lá loài này không dày bằng loài trên, và có hình giống lá đa.

Tuy nhiên hoa của nó cũng đẹp mắt và hương thơm không thua kém. Vậy nên rất đáng để trồng trong khuôn viên gia đình.

lá của lan Cẩm cù lá đa có độ giày ở mức trung bình
Lá của lan Cẩm Cù lá đa có độ giày ở mức trung bình

Lan Cẩm Cù kiểu lá trà (Hoya Kentiana)

Đây là nhóm Cẩm Cù được trồng phổ biến thứ 3 tại Việt Nam. Nhóm này có lá mỏng nhất và có lá hơi thon như lá trà.

Cách nhận biết lan Cẩm Cù kiểu lá trà ( Hoya kentiana)
Lan Cẩm Cù kiểu lá trà có lá mỏng hơn so với các loại còn lại

Tuy nhóm này không được yêu thích bằng 2 loài trên. Nhưng chúng là nhóm có nhiều kiểu hoa khác nhau, và tốn ít công chăm sóc.

Vậy nên, nếu là bạn là người “bận rộn” thì đây là loài rất đáng để bạn sưu tầm.

Công dụng bất ngờ từ cây lan Cẩm Cù

Công dụng phong thủy

lan Cẩm cù có tác dụng thanh lọc không khí rất tốt
Lan Cẩm Cù có tác dụng thanh lọc không khí rất tốt

Cây lan Cẩm Cù có tác dụng thanh lọc không gian sống, và thu hút vượng khí. Nên theo phong thủy vô cùng phù hợp để treo trong nhà, nhằm đem may mắn cho gia chủ.

Làm quà tặng

hoa của lan Cẩm có dạng khối tròn độc đáo
Hoa của lan Cẩm có dạng khối tròn độc đáo, tượng trưng cho sự viên mãn

Hoa của lan Cẩm Cù thường có khối cầu tròn, tượng trưng cho sự tròn đầy viên mãn.

Ngoài ra, cánh hoa và nhụy hoa lại có dạng 5 cánh tượng trưng cho ánh sáng và tri thức.

Vậy nên, lan Cẩm Cù là một món quà vô cùng ý nghĩa để bạn dành tặng cho người thân.

Công dụng Y dược

toàn bộ thân của phong lan Cẩm cù là dược liệu quý
Toàn bộ thân của phong lan Cẩm cù là dược liệu quý

Rất ít người biết được: Cẩm Cù là cây thuốc rất có giá trị trong Đông Y.

Đây là loài có vị đắng, tính bình và chứa các sterol khác nhau. Nên có tác dụng khư phong trừ thấp, tiêu ung, giải độc, long đờm rất hiệu quả.

Toàn thân cây nếu bạn rửa sạch, nghiền nhỏ lấy nước để đắp hoặc sắc uống.

Thì có thể chữa được các bệnh viêm phế quản, viêm phổi nhẹ, viêm tinh hoàn, viêm khớp.

Cách dùng thì bạn có thể tham khảo như sau:

  • Đối với viêm phế quản, viêm phổi nhẹ: giã 60 – 90g lá Cẩm Cù tươi. Lấy dịch hoà cùng mật ong uống hoặc sắc nước uống.
  • Đối với viêm tinh hoàn: Nghiền 60 – 90g lá Cẩm Cù tươi, rồi lấy nước đun sôi để uống.
  • Đối với viêm khớp: Dùng 60 – 90g Cẩm Cù tươi, 1 đoạn khớp trên giò lợn, 120g rượu chưng. Sau đó sắc thành nước, chia làm 2 lần uống.

Với những công dụng bất ngờ vừa kể. Mình cho rằng: Lan Cẩm Cù xứng đáng được trồng trong không gian của mỗi gia đình.

Tuy vậy, một số người vẫn chưa biết cách nhận biết đúng loại lan Cẩm Cù này. Vậy nên, dưới đây là cách nhận biết từ kinh nghiệm trồng chúng qua nhiều năm của mình.

Đặc điểm nhận dạng của cây lan Cẩm Cù

Cách nhận biết qua thân

Cách nhận biết lan Cẩm Cù qua quan sát thân cây
Thân của phong lan Cẩm Cù có dạng dây leo, mềm dẻo

Lan Cẩm Cù có thân dạng dây leo, mềm dẻo. Độ dài của thân khi trưởng thành đạt từ 4 – 8m.

Tùy theo chủng loài khác nhau, mà thân cây có đường kính từ que tăm, đến ngón út.

Trên thân có nhiều đốt nhỏ (6 – 12cm), cũng là vị trí mọc của các cặp lá và rễ.

Rễ mọc ra từ các đốt này, thường có dạng chùm nhỏ và bám chặt vào thân cây, hốc đá hoặc các giá thể khác.

Cách nhận biết qua lá

lá của lan Cẩm cù thường mọc đối xứng đều đặn
Lá của lan Cẩm Cù mọc đối xứng theo từng cặp.

Hình dạng lá phổ biến như trên đã nói là: lá trái tim, lá bầu dục kiểu lá đa hoặc là thon dài kiểu lá trà.

Màu sắc lá thì tùy chủng loại mà có màu xanh đậm, xanh vàng, hoặc xanh viền trắng

Phân biệt lan Cẩm Cù qua hoa

Cách nhận biết cây Cẩm Cù qua hoa
Các chồi hoa của lan Cẩm cù thường mọc từ nách lá

Mỗi nhụy hoa của lan Cẩm cù như những ngôi sao 5 cánh hoàn hảo
Mỗi nhụy hoa của lan Cẩm Cù như những ngôi sao 5 cánh hoàn hảo

Hoa Cẩm Cù thường mọc ở nách lá, mùi thơm rõ nhất vào ban đêm và dễ chịu như hoa cau.

Mỗi chùm hoa là tập hợp của nhiều hoa nhỏ khác nhau, tạo thành hình cầu tròn. Chúng có kích thước như quả bóng tennis.

Các bông hoa nhỏ hơn thì có cánh hoa, nhụy hoa đều đặn, như ngôi sao 5 cánh. Cùng với đó là màu sắc rất đa dạng: trắng, đỏ, tím, hồng…

Cách nhân giống Cẩm Cù

Bạn có thể nhân giống cây lan Cẩm Cù bằng 2 cách phổ biến, tùy theo sở thích và điều kiện phù hợp.

Nhân giống bằng hạt

cách nhân giống lan Cẩm Cù từ hạt
Nhân giống cây lan Cẩm Cù từ hạt rất tốn công sức

Ưu nhược điểm:

  • Ưu điểm của cách này là dễ tạo dáng độc đáo theo kiểu Bonsai cho cây.
  • Nhưng nhược điểm là tốn nhiều thời gian, và hoa nhiều khi không giống bố mẹ.

Cách thực hiện:

  • Chọn quả cây giống to đã chín không bị sâu bệnh từ cây mẹ, hoặc có thể mua từ các nhà giống cây cảnh.
  • Đem hạt giống đi ngâm từ 3 – 4 tiếng trong dung dịch B1 và Atonik (5 giọt B1, 2 giọt Atonik), để hạt dễ nảy mầm.
  • Gieo hạt xuống luống trồng có chất trồng tơi xốp, có độ ẩm cao nhưng phải thoáng và phải che nắng tuyệt đối.
  • Tưới nước cho cây 5 ngày/ 1 lần, từ 2 – 4 tuần thì hạt sẽ nảy mầm.
  • Khi cây được 15 – 25cm, thì bạn có thể bứng vô chậu ươm riêng hoặc mang đi trồng.

Nhân giống từ thân cành

Cách nhân giống lan Cẩm cù từ cành
Nhân giống lan Cẩm Cù từ cành sẽ nhanh và hiệu quả

Ưu nhược điểm:

  • Cách nhân giống này có ưu điểm là dễ thành công, tốn ít thời gian và bảo tồn được gen của bố mẹ.
  • Tuy nhiên, lại có nhược điểm là khó khăn trong việc tạo hình độc lạ cho cây.

Cách thực hiện:

  • Cắt 1 đoạn thân, cành từ cây trưởng thành từ 30 – 40 cm.
  • Đem ngâm các đoạn thân trên vào dung dịch Root3, nồng độ 2ml/ 1,5l để kích rễ.
  • Tiến hành bôi keo liền sẹo tại các vết cắt của đoạn thân, cành vừa cắt.
  • Đem cắm các thân, cành này vào các bịch ươm cỡ nhỏ đã có chất trồng.
  • Tiến hành che mưa, che nắng cho các bịch ươm.
  • Tưới nước 5 ngày/ 1 lần, thì khoảng 3 tuần sau cây sẽ bén rễ và mầm non.
  • Khoảng 30 ngày sau, thì có thể mang bịch ươm này đi trồng.

Cách trồng và chăm sóc lan Cẩm Cù

Thời điểm trồng

Thời điểm trồng cây giống Hoya thích hợp
Hoa lan Cẩm Cù thường nở vào đầu xuân trong khoảng tháng 1 đến tháng 3

Thời điểm trồng Cẩm Cù thích hợp là tháng 3 đến tháng 5, hoặc tháng 8 đến tháng 10.

Đây là khoảng thời gian cây đã tàn hoa, và thời tiết không quá nóng, cũng không quá lạnh nên trồng Cẩm Cù rất dễ sống.

Giá thể trồng phù hợp

Sử dụng hỗn hợp giá thể tơi xốp để trồng Hoya hiệu quả
Sử dụng hỗn hợp giá thể tơi xốp để trồng lan Cầm Cù hiệu quả

Bạn có thể trồng Cẩm Cù bằng xơ dừa, than củi, gỗ lũa, dớn vụn, vỏ trấu,…đều thích hợp.

Cá nhân mình thì thích dùng hỗn hợp: mụn dừa, trấu, và tro đen hun, được mua từ cửa hàng cây cảnh, vì cây sẽ rất xanh tươi và khỏe mạnh.

Nếu các bạn chọn giá thể khác, thì đừng bỏ qua công đoạn xử lý giá thể cho cây nhé!

Cách xử lý giá thể rất đơn giản là: ngâm với nước vôi từ 1 – 2 ngày để loại bỏ mầm bệnh.

Xử lý cây giống đúng cách

Để xử lý cây giống, khi mua về thì bạn cần trải qua 2 công đoạn như bên dưới.

Xử lý thủ công

Trừ loại Cẩm Cù bóc rừng ra, thì các loại Cẩm Cù giống mua về thường rất lành lặn.

Vậy nên, bạn chỉ cần tỉa lá vàng, lá sâu và cành bị dập mà không cần tỉa rễ.

Xử lý hóa chất

Bộ đôi thuốc khử trùng và kích rễ hiệu quả cho cây giống Hoya trước khi trồng
Bộ đôi thuốc xử lí cây giống Cẩm cù hiệu quả trước khi trồng

Cây lan Cẩm Cù giống khi mua về cũng thường ít nấm khuẩn gây hại, nhưng lại thường có ốc Sên.

Vì thế, bạn nên kết hợp 2 loại thuốc sau để hạn chế tối đa bệnh tật cho cây:

  • Hòa dung dịch Benkona (2ml /1 lít) với dung dịch VT Dax (1,5g/ 1 lít) để khử trùng và diệt ốc Sên cho cây.
  • Thời gian ngâm từ 25 – 30 phút thì mới diệt được ốc sên và tuyệt đối không để ngoài nắng vì thuốc sẽ giảm tác dụng.

Không nên ngâm quá lâu sẽ dễ làm cây bị ngộ độc. Sau khoảng thời gian ngâm trên là bạn có thể đem đi trồng.

Chuẩn bị vật tư

Những vật dụng cần thiết, mà bạn nên chuẩn bị để trồng Cẩm Cù thường là:

  • Xốp miếng cỡ bự lót dưới cùng để tạo độ thông thoáng cho cây.
  • Dớn vụn đã xử lý để hỗ trợ lót đáy.
  • Chậu xơ dừa nén, chậu nhựa, hoặc chậu đất nung.
  • Phân bò, dê đã hoại mục, để bón lót cho cây.
  • Hỗn hợp trồng mà Cẩm Cù ưu thích gồm: mụn dừa, vỏ trấu, trấu hun đen, (tỉ lệ 5: 3: 2).
  • Thép cắm chống gỉ để tạo điểm tựa.
  • Dây buộc lan chuyên dụng.

Tiến hành trồng

Bẻ những miếng xốp ra thành những mẫu bự đường kính cỡ 4 – 5cm để lót đáy dưới cùng.

Kế đó, bạn cho 1 lớp mỏng dớn vụn cao khoảng 0,5 – 1cm, để tạo lớp lót đáy thứ 2.

Tiếp theo bạn cho phân bò/ dê hoại mục vào khoảng 1/3 chậu, để tạo nguồn dinh dưỡng dự trữ cho cây.

Bỏ hỗn hợp trồng vào khoảng bằng 2/3 chậu, để tạo lớp giữ ẩm ở giữa.

Nhẹ nhàng cắt vỏ bịch ươm hoặc vỏ bầu cây giống, để lấy cây giống ra và cho vào chậu trồng.

Cho hỗn hợp trồng vào sao cho phủ kín và cao gần sát mặt chậu.

Dùng tay nén chặt vừa phải chất trồng xung quanh cây giống để giữ chặt cây.

Cắm que thép chuyên dụng vào để tạo điểm tựa buộc cây.

Dùng dây buộc lan để cố định cây lan vào que thép đã cắm, giúp cây vững chắc hơn.

Tưới nước nhẹ cho cây để cây giữ độ ẩm.

Cách chăm sóc Cẩm Cù đơn giản hiệu quả

Cẩm Cù là loại lan ra hoa quanh năm. Tuy nhiên, điều đó chỉ đúng khi bạn có chế độ chăm hợp lý.

Muốn vậy bạn cần nắm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh trưởng, và phát triển của cây dưới đây.

Chế độ nước, ẩm độ

Cẩm cù là loại lan ưa ẩm nên bạn tưới nước hàng hàng tuần
Cẩm Cù là loại lan ưa ẩm nên bạn tưới nước hàng hàng tuần

Cây Cẩm Cù là loại ưa ẩm cao (60 – 75%), nhưng cây cũng cần độ thông thoáng cao.

Với chất trồng như mình hướng dẫn, bạn đã có thể dễ dàng đạt được tiêu chí này.

Vậy nên, hàng tuần bạn chỉ cần tưới 3 – 4 ngày/ 1 lần là đảm bảo nước cho cây.

Chế độ ánh sáng

Chế độ ánh sáng phù hợp cho vườn Cẩm Cù
Đảm bảo anh sáng vừa đủ giúp Cẩm Cù quang hợp tốt hơn

Đây là một tiêu chí rất quan trọng mà bạn không thể bỏ qua.

Rất nhiều người đã hỏi mình: “Tôi trồng Cẩm Cù đã 3 năm, phân thuốc đầy đủ sao cây không ra hoa”.

Nguyên nhân là: Cẩm Cù là loại rất ưa nắng!

Vậy nên, dù bạn bón phân đầy đủ nhưng cây thiếu ánh nắng, thì cây chỉ tốt um tùm mà không ra hoa.

Tuy nhiên, bạn cần lưu ý là: cho dù bạn để cây ăn nắng trực tiếp thường xuyên, thì cây cũng không ra hoa.

Vì chúng chỉ ưa thích ánh sáng tán xạ mà thôi!

Vậy nên, nếu để cây ăn nắng trực tiếp, thì không những lan không ra hoa, mà còn khiến cây bị bỏng lá, và còi cọc nữa đấy!

Chế độ phân bón cho lan Cẩm Cù

Trong 2 tháng đầu

Vì đã có bón lót lúc trồng cho cây, nên trong 2 tháng đầu bạn không cần phải bón phân cho cây.

Ở những tháng tiếp theo

phân bò đóng túi để bón cho lan Hoya
Phân bò đã xử lí không chỉ thân thiện môi trường mà còn giúp Cẩm cù có đầy đủ dinh dưỡng

Ở các tháng tiếp theo cứ 1 tháng/ lần, bạn có thể bổ sung phân bằng cách rải một lớp mỏng phân hữu cơ trên bề mặt.

Ngoài ra, bạn tưới thêm nước vo gạo đã lọc kĩ 1 tuần/ 1 lần, là cây hoàn toàn đủ dưỡng chất để phát triển.

sử dụng nước vo gạo để tưới cho Hoya
Nước vo gạo tuy đơn giản nhưng cung cấp rất nhiều vitamin và khoáng chất cho các loại lan

Tỉa cành cho lan Cẩm Cù

tỉa cành định kỳ cho lan Cẩm cù
Nên tỉa cành cho Cẩm cù định kì để tạo dáng cho cây

Vì sao bạn nên tỉa cành cho lan Cẩm Cù?

Đối với nhóm lan Cẩm Cù kiểu lá đa, nhóm lan Cẩm Cù kiểu lá trà, chúng sinh trưởng rất nhanh.

Vậy nên, cứ 3 – 5 tháng bạn phải tỉa cành cho 2 nhóm này.

Công việc khá nhàn hạ khi bạn chỉ cần dùng kéo cắt tỉa các cành tăm, và tạo dáng cho chúng thêm đẹp hơn.

Các bệnh thường gặp của lan Cẩm Cù và biện pháp điều trị

dùng bã cà phê để ngăn ngừa bệnh cho Hoya rất hiệu quả
Bã cà phê rất hiệu quả để phòng ngừa bệnh cho cây lan

Mình trồng lan Cẩm Cù nhiều năm thì thấy cây rất ít bị sâu bệnh.

Bạn có thể tham khảo cách làm của mình vô cùng hiệu quả, mà lại thân thiện môi trường như sau:

  • Lấy nước vôi trong để tưới giúp cây phòng trừ nấm, khuẩn (1 tháng / 1 lần).
  • Dùng 5 thìa bã cà phê nấu chung 2 lít nước, để lọc lấy dung dịch tưới cây giúp ngừa sâu bọ (20 ngày / 1 lần).
  • Cây bị bệnh nặng thì tháo khỏi chậu, cắt bỏ phần thối. Sau đó, ngâm với Benkona và đem đi trồng mới.
Bộ đôi trị nấm, bệnh cực hiệu qủa cho vườn Cẩm Cù
Bộ đôi trị nấm, bệnh cực hiệu quả cho các loại lan

Đó cũng là những chia sẻ cuối cùng trong chủ đề về lan Cẩm Cù.

Hi vọng với bài viết khá chi tiết này. Bạn sẽ có nhiều kiến thức hơn, để có thể dễ dàng trồng cũng như chăm sóc loại lan này!

Chúc bạn thành công và hẹn gặp lại trong các chia sẻ tiếp theo!

Hãy chia sẻ bài viết này giúp mình nhé:

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Có thể bạn sẽ thích...

Kiến thức hoa lan

cách trồng và chăm sóc lan Kiều (phong lan Thủy Tiên)

Lan Kiều: 6 giống đẹp hút hồn & cách chăm ra hoa đúng Tết

Lan Kiều hay phong lan Thủy Tiên là loại lan đẹp, có sức sống mạnh và dễ trồng. Thế nên, loại lan này được rất nhiều người chọn để tô điểm cho khuôn viên gia đình. Ngoài ra, lan Kiều có chi phí cây giống rất “bình dân” và lại nở hoa vào mùa xuân.

Cách nhân giống lan Đai Châu, Nghinh Xuân, Ngọc Điểm hiệu quả

Cách nhân giống lan Đai Châu đơn giản, hiệu quả (2022)

Gần dịp Tết đến xuân về, trong những vườn lan của mỗi người chơi lan sẽ có nhiều loại lan khoe sắc. Trong số đó, sẽ rất thiếu sót nếu như không nhắc đến dòng lan Đai Châu đầy màu sắc và hương thơm. Lan Đai Châu với đặc tính ra hoa vào mùa xuân.

cách trồng và chăm sóc lan Thiên Nga đơn giản, hiệu quả

Lan Thiên Nga: Cách trồng, chăm sóc đơn giản, hiệu quả nhất

Hoa lan Thiên Nga được đánh là một trong những giống lan ngoại, đáng đồng tiền bát gạo cho cả người bán và người chơi. Giống lan này không chỉ có bông đẹp mà còn nở rất đều đặn (tới 3 lần trong năm nếu chăm sóc tốt). Ngoài ra, hương hoa của lan Thiên

Scroll to Top